Menu
in ,

Spaced repetition là gì? Tìm hiểu phương pháp học Spaced repetition

Spaced repetition là phương pháp tối đa hóa tiềm năng của bộ não của bạn bằng cách sử dụng kỹ thuật ghi nhớ lặp lại khoảng cách trong các nghiên cứu của bạn.

“Với sự lặp lại thường xuyên, năng lực của ý thức có thể được tăng lên.”

Hermann Ebbinghaus

Spaced repetition là phương pháp học rất hay giúp bạn ghi nhớ thông tin trong thời gian ngắn hơn nhiều so với cách khác. Ý tưởng của việc lặp lại cách nhau là để loại bỏ các lần lặp lại hoặc các buổi ôn tập để bạn không cố gắng nhồi nhét tất cả kiến ​​thức vào bộ não của mình cùng một lúc.

Không cần thiết hoặc thực tế, cố gắng ghi nhớ mọi thứ trong một lần duy nhất. Mặc dù về mặt kỹ thuật, bộ não của chúng ta không phải là cơ bắp, nhưng chúng vẫn nên được đối xử như vậy.

Nghiên cứu một cuốn sách giáo khoa giống như luyện tập trí não của bạn. Nhưng, điểm khác biệt duy nhất là khi chúng ta học, chúng ta có xu hướng cố gắng nhồi nhét tất cả việc học của mình vào một ngày thay vì giãn ra theo thời gian. Vì vậy, thực hiện một buổi học cả đêm vào ngày trước kỳ thi về cơ bản giống như cố gắng chạy hàng nghìn dặm vào ngày trước một cuộc thi marathon. Nó chỉ đơn giản là không hoạt động.

Bằng cách nhồi nhét, tất cả những gì bạn sẽ làm là khiến não bộ của bạn mệt mỏi và mất đi bất cứ ký ức nào bạn đã cố gắng tạo dựng. Những ký ức trong não của bạn trở nên mạnh mẽ hơn thông qua các buổi học lặp đi lặp lại, cách nhau và đó là tất cả những gì lặp đi lặp lại.

Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn cách sử dụng lặp lại cách nhau để học tập và cách tận dụng tối đa kỹ thuật ghi nhớ mạnh mẽ này.

Kỹ thuật Spaced repetition là gì?

Spaced repetition là một kỹ thuật ghi nhớ bao gồm việc xem lại và nhớ lại thông tin ở những khoảng thời gian cách nhau tối ưu cho đến khi thông tin được học ở mức đủ.

Kỹ thuật này giúp bộ não của bạn ghi nhớ nhiều thông tin hơn vì nó giữ cho tài liệu luôn mới trong tâm trí bạn và buộc bạn phải sử dụng khả năng nhớ lại một cách chủ động. Sự lặp lại có khoảng cách (space) có thể được áp dụng cho bất kỳ hình thức giáo dục nào từ các bài toán cấp trường cho đến các thuật toán máy tính sau đại học.

Lặp lại có khoảng cách cực kỳ hiệu quả trong việc cải thiện khả năng nhớ lại trí nhớ dài hạn khi so sánh với các phương pháp học khác như học thuộc lòng và học nhồi nhét trước kỳ thi (lặp lại không có khoảng cách). Nó cũng làm tăng cơ hội của một cá nhân thu được kiến ​​thức có thể chuyển giao cho các bối cảnh khác và nó làm giảm tổng thời gian dành cho các buổi học.

Đây là lý do tại sao kỹ thuật học lặp lại có khoảng cách rất hấp dẫn đối với các nhà giáo dục và phụ huynh. Nó cắt giảm thời gian dành cho việc học đồng thời thúc đẩy khả năng lưu giữ ký ức của não bộ.

Kỹ thuật này đơn giản về mặt lý thuyết nhưng có thể khó thực hiện vì hầu hết mọi người có xu hướng thiếu kiên nhẫn khi cố gắng ghi nhớ một cái gì đó mới hoặc không quen thuộc. Như trường hợp của tất cả các kỹ năng học tập, có một đường cong học tập để lặp lại cách nhau, nhưng đó là một đường cong có thể vượt qua.

Làm như vậy đòi hỏi cả kỷ luật và chủ ý, nhưng những người quản lý để thực hiện kỹ thuật một cách hiệu quả có thể thu được những lợi ích to lớn.

Lợi ích của kỹ thuật Spaced repetition

Có rất nhiều lợi ích khi sử dụng Spaced repetition và có nhiều ứng dụng khác nhau của hệ thống. Tuy nhiên, lợi ích tổng thể của kỹ thuật này là nó chỉ đơn giản là giúp bạn ghi nhớ tốt hơn. Cải thiện trí nhớ của bạn nên là mục tiêu số 1 của bạn khi áp dụng kỹ thuật vì đó là điều mà phương pháp thực sự vượt trội. Bên cạnh việc cải thiện trí nhớ, đây là một số lợi ích lớn nhất của việc lặp lại cách nhau:

  • Liên tục gợi lại cho bạn thông tin trong các khoảng thời gian cách nhau.
  • Giúp não của bạn xây dựng những ký ức có mức độ lưu trữ cao.
  • Tăng thời gian tích cực luyện tập trí nhớ trong não của bạn thay vì sử dụng thông tin một cách thụ động.
  • Cho phép hợp nhất thông tin mới với kiến ​​thức cũ liên quan đã được lưu trữ trong bộ nhớ dài hạn, giúp việc truy xuất và nhớ lại thông tin sau này dễ dàng hơn.
  • Việc có một lịch trình lặp lại cách khoảng nhau có thể dự đoán được sẽ dạy cho bộ não của bạn dự đoán khi nào nó sẽ nhìn thấy tài liệu tiếp theo và phản ứng với sự tỉnh táo và chú ý hơn, giúp thông tin trong khung thời gian đó dễ dàng được mã hóa vào bộ nhớ dài hạn.
  • Kỹ thuật này cho phép bạn chia các nhiệm vụ lớn hơn thành các phần nhỏ công việc cách nhau trong các khoảng thời gian trong ngày (ví dụ: chia một chương thành ba phần): một cách tiếp cận được gọi là phân khúc.

đường cong lãng quên Ebbinghaus
Đường cong lãng quên Ebbinghaus là một biểu đồ biểu thị cách thông tin bị lãng quên theo thời gian. Đường cong lãng quên này bắt đầu với sự nhớ lại gần như hoàn hảo ngay từ đầu, nhưng khi một người tiếp tục quên tài liệu, đường cong này sẽ phẳng dần cho đến điểm cuối cùng mà người đó không thể nhớ bất cứ điều gì về những gì đã được nghiên cứu.

Đường cong lãng quên Ebbinghaus (The Forgetting Curve)

Spaced repetition sử dụng đường cong lãng quên Ebbinghaus để làm lợi thế của nó bằng cách nhớ lại thông tin vào những thời điểm chiến lược và không để đường cong chạm đến đáy. Phương pháp này buộc bạn phải xem lại thông tin trước khi não của bạn có cơ hội quên tất cả thông tin do đường cong quên.

Tuy nhiên, điều quan trọng ở đây là trí nhớ của chúng ta trở nên mạnh mẽ hơn khi chúng ta xem lại thông tin sau khi quên một số thông tin đó: một khái niệm được gọi là “ lý thuyết không sử dụng ”. Điều này có nghĩa là chúng ta không chỉ tránh mất thông tin bằng cách lặp lại cách nhau, mà chúng ta còn củng cố những ký ức này bằng cách để bản thân quên đi một phần thông tin và sau đó củng cố lại bằng cách sử dụng nhớ lại.

Các thuật toán Spaced repetition

Câu hỏi về khoảng thời gian tối ưu cho sự lặp lại cách nhau là gì đã được nghiên cứu trong nhiều thập kỷ. Mặc dù không có câu trả lời rõ ràng cho đến ngày nay, nhưng không thiếu các thuật toán được đề xuất. Các thuật toán này có xu hướng có các mục tiêu khác nhau, nhưng tất cả đều thống nhất với nhau trong nhiệm vụ tính toán các khoảng thời gian tối ưu nhất để tối đa hóa lợi ích của hiệu ứng giãn cách.

Dưới đây là bốn ví dụ phổ biến về các thuật toán lặp lại có khoảng cách:

SuperMemo

Các thuật toán lặp lại khoảng cách SuperMemo là một trong những thuật toán nổi tiếng nhất trên thế giới. Các thuật toán này đã được phát triển và tối ưu hóa liên tục kể từ năm 1982. Trong suốt nhiều năm, Piotr Wozniak đã đầu tư rất nhiều thời gian và năng lượng của mình vào việc tối ưu hóa các thuật toán lặp lại khoảng cách SuperMemo của mình.

Phiên bản nổi tiếng nhất của thuật toán SuperMemo là SM-2, được phát triển bởi Wozniak vào cuối những năm 1980. SM-2 có thể được biết đến nhiều nhất vì là thuật toán lặp lại khoảng cách mà phần mềm Anki nguồn mở học hỏi sau này. Khi viết bài này, thuật toán SuperMemo mới nhất là SM-18, được phát hành vào năm 2019. Tuy nhiên, thuật toán yêu cầu cấp phép và bạn chỉ có thể truy cập nó bằng cách mua cho mình một giấy phép sử dụng.

Một số lợi ích của thuật toán lặp lại khoảng cách SuperMemo bao gồm khả năng cung cấp ước tính độ khó chính xác cho các thẻ flashcard và khả năng thích ứng của thuật toán với người học, dựa trên tính cá nhân của bộ não và trí nhớ của họ.

Đối với những người học thành thạo, chuỗi các thuật toán lặp lại khoảng cách SM có vẻ rất hứa hẹn, nhưng việc sử dụng chúng vẫn còn hạn chế do các yêu cầu cấp phép và giao diện người dùng cũ. Đó là lý do tại sao học với các lựa chọn thay thế như Anki có ý nghĩa đối với những sinh viên không muốn trả tiền để được cấp phép.

Anki

Anki là một trong những hệ thống lặp lại khoảng cách dựa trên flashcard phổ biến nhất trên thế giới. Dựa trên thuật toán SM-2 gốc của Piotr Wozniak, thuật toán Anki là một hệ thống mã nguồn mở có thể được sử dụng miễn phí bởi tất cả sinh viên (ngoại trừ ứng dụng Anki iOS có giá 24,99USD).

Anki ngày càng trở nên phổ biến đối với sinh viên y khoa, người học ngôn ngữ và các loại sinh viên khác, những người cần ghi nhớ số lượng lớn các sự kiện và nguyên tắc. Hệ thống này cũng có lợi cho những người muốn xem lại thẻ nhớ của họ trên thiết bị di động vì ứng dụng Anki có sẵn cho cả thiết bị iOS và Android.

Anki cũng cho phép bạn tạo các flashcard tùy chỉnh với lập lịch tùy chỉnh, rất hữu ích khi bạn muốn tùy chỉnh lịch của mình dựa trên các ngày kiểm tra sắp tới và thời gian rảnh. Tuy nhiên, có lẽ điều quan trọng nhất cần lưu ý về Anki là khả năng chia sẻ của nó.

Leitner System

Hệ thống Leitner là một trong những thuật toán tập liên quan đến việc xem xét tài liệu học tập (thẻ ghi nhớ) ở những khoảng cách nhau cố định. Thuật toán được phát triển bởi Sebastian Leitner, một nhà báo khoa học người Đức vào năm 1972 và nó được sử dụng phổ biến cho đến ngày nay do tính đơn giản và hiệu quả của nó.

Tuy nhiên, một số người học cho rằng Hệ thống Leitner đã lỗi thời do sự tồn tại của các thuật toán hiện đại hơn như SuperMemo và Anki. Hệ thống Leitner ban đầu chỉ sử dụng ba hộp với các khoảng thời gian cố định, trong khi các thuật toán lặp lại cách nhau hiện đại cung cấp nhiều tính năng có thể tùy chỉnh hơn tùy thuộc vào nhu cầu của bạn với tư cách là người học.

Half-Life Regression

Half-Life Regression (HLR) là một thuật toán lặp lại có khoảng cách mới được phát triển bởi các nhà nghiên cứu từ trang web và ứng dụng học ngôn ngữ Duolingo. Được hỗ trợ bởi dữ liệu từ hơn 40 triệu người dùng hoạt động hàng tháng của Duolingo, mô hình Half-Life Regression được tạo ra để thúc đẩy tỷ lệ giữ chân, tăng tỷ lệ nhớ lại của sinh viên và nâng cao mức độ tương tác của người học. Duolingo rất phù hợp để chọn ngôn ngữ thứ hai hoặc thứ ba trong một gói phần mềm tiện lợi.

Tuy nhiên, do thiếu khả năng tùy chỉnh và không có khả năng tạo thẻ ghi chú của riêng bạn, nó không chính xác là đối thủ cạnh tranh với phần mềm lặp lại khoảng cách mã nguồn mở như Anki.

Cách sử dụng Spaced repetition

Về lý thuyết, Spaced repetition là một khái niệm đơn giản. Tuy nhiên, trên thực tế, không phải lúc nào việc lặp lại cách nhau cũng dễ dàng thực hiện được.

Bạn cần lưu ý một vài điều để việc lặp lại cách nhau có hiệu quả. Đối với một, khoảng thời gian giữa các lần lặp lại phải duy trì nhất quán (điều này không có nghĩa là cố định), ngay cả khi ban đầu có cảm giác như không có bất kỳ tiến bộ nào. Và, bạn phải đảm bảo dành thời gian để tạo ra một cấu trúc phiên học hiệu quả cho chính mình, cho dù đó là dựa trên Flashcards hay thứ gì đó khác. Hãy nhớ rằng mục tiêu của việc lặp đi lặp lại cách nhau là xây dựng kiến ​​thức theo thời gian.

Đây là bốn bước bạn cần thực hiện để sử dụng lặp lại cách nhau:

Bước 1: Lập kế hoạch về khoảng cách giữa các buổi học của bạn

Bước đầu tiên của việc sử dụng lặp lại có khoảng cách là lập kế hoạch giãn cách cho các buổi học của bạn. Đây có lẽ là bước quan trọng nhất của toàn bộ quá trình vì nó sẽ là nền tảng cho hệ thống học tập của bạn.

Khoảng thời gian tối ưu phụ thuộc vào nhiều yếu tố, chẳng hạn như:

  • Mức độ phức tạp của chủ đề.
  • Quy mô của đề tài.
  • Năng lực học tập của bạn.
  • Bất kỳ kiến ​​thức nào đã có từ trước về chủ đề này.

Tất cả những yếu tố này sẽ ảnh hưởng đến cách bạn nên lập kế hoạch cho các buổi học lặp lại cách nhau của mình. Do đó, không có một “công thức kỳ diệu” nào để chọn khoảng thời gian cho các buổi học của bạn.

Tuy nhiên, một trong những cách phổ biến nhất để chọn khoảng cách là tăng gấp đôi khoảng cách sau mỗi khoảng. Về cơ bản nhất, đó là thuật toán mà SuperMemo sử dụng và nó liên quan đến những lần lặp lại sau:

Ngày 1 (Lặp lại 1)> Ngày 7 (Lặp lại 2)> Ngày 16 (Lặp lại 3)> Ngày 35 (Lặp lại 4)

Hệ thống này cung cấp một phác thảo cơ bản để ghi nhớ thông tin mà không làm não của bạn quá tải với thông tin mới quá thường xuyên. Hãy thử thử nghiệm với các khoảng thời gian khác nhau để xem cách nào phù hợp nhất với bạn.

Bước 2: Xem xét và nghiên cứu thông tin lần đầu tiên

Bước thứ hai của việc lặp lại cách quãng là xem lại và nghiên cứu tài liệu học tập của bạn lần đầu tiên. Để làm được điều này, hãy đảm bảo dành đủ thời gian và không gian học tập thoải mái để bao quát hết chủ đề mà không bị phân tâm.

Nghiên cứu tài liệu lần đầu tiên bao gồm xem qua các điểm nổi bật, câu hỏi hoặc lĩnh vực bạn cần chú ý hơn, cũng như đọc bất kỳ tài liệu bổ sung nào do người hướng dẫn của bạn gợi ý. Khi xem lại tài liệu của bạn lần đầu tiên, hãy đảm bảo dành thời gian của bạn – điều này sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian trong những lần lặp lại sắp tới.

Đây là một trong những bước khó nhất và tốn nhiều thời gian nhất của phương pháp lặp lại khoảng cách, nhưng đừng lo nếu nó khó bây giờ. Sau khi thực hiện điều này một lần, bạn sẽ có thời gian nhớ lại các khái niệm dễ dàng hơn trong những lần lặp lại tiếp theo.

Bước 3: Nhắc lại thông tin ở khoảng cách đầu tiên

Bây giờ bạn đã nghiên cứu và xem xét các khái niệm lần đầu tiên, đã đến lúc bắt đầu sử dụng sự lặp lại. Khi lặp lại các tài liệu lần đầu tiên, hãy cố gắng làm theo các bước tương tự mà bạn đã làm để nghiên cứu và ôn tập. Điều này sẽ giúp bạn củng cố những ký ức đã có từ trước mà bạn có được trong bước hai hơn là hình thành những ký ức mới (đây là một quá trình đòi hỏi nhiều thời gian và nhận thức hơn).

Buổi học đầu tiên nên ngắn hơn các buổi học tiếp theo để mọi người nỗ lực nhiều hơn vào việc nhớ lại thông tin hơn là học tài liệu mới. Điều này cũng đảm bảo rằng những lần lặp lại sau sẽ có nội dung mới hơn, trong đó chúng có thể xây dựng lẫn nhau mà không bị ảnh hưởng bởi các khái niệm đã học trước đó (khi trí nhớ mất dần theo thời gian).

Bước 4: Tiếp tục nhớ lại thông tin ở những khoảng cách thời gian đã chọn

Sau khi hoàn thành lần lặp lại đầu tiên của bạn, tất cả những gì bạn cần làm bây giờ là tiếp tục trải qua quá trình học tập giống nhau bằng cách nhớ lại cùng một thông tin ở những khoảng thời gian tối ưu. Khi trải qua mỗi chu kỳ lặp đi lặp lại cách nhau, điều quan trọng cần lưu ý là các khoảng thời gian nên được cách ra để không lấn át trí nhớ của bạn và khiến bạn khó nhớ lại những gì đã học.

Bám sát lịch trình bạn đã chọn ở bước 1 và tin tưởng vào hệ thống của bạn. Việc lặp lại theo khoảng cách sẽ mất thời gian để hiển thị kết quả, nhưng khi đã đạt được kết quả – bạn sẽ rất hạnh phúc với những gì mình đã đạt được.

Mẹo học theo phương pháp Spaced repetition để đạt được kết quả tốt nhất

Dưới đây là một số mẹo để đạt được hiệu quả cao nhất từ ​​các buổi học lặp lại cách nhau của bạn:

  • Thực hành ở mức độ cân bằng giữa tỷ lệ thành công và tỷ lệ lỗi. Nếu tỷ lệ lỗi của bạn giảm xuống đáng kể và bạn dễ dàng nhớ lại tất cả thông tin thì bạn không còn tích cực sử dụng bộ não của mình để truy xuất thông tin (và lãng phí thời gian quý giá).
  • Đừng bỏ cuộc và kiên trì với lịch trình của bạn ngay cả khi có bất kỳ bản vá lỗi khó khăn nào về việc ghi nhớ mọi thứ. Những khoảnh khắc khó khăn này là một trong những thời điểm quý giá nhất vì chúng sẽ giúp củng cố đường thần kinh của bạn theo thời gian.
  • Spaced repetition không phải là điều kỳ diệu và nó đòi hỏi thời gian và nỗ lực để thấy được kết quả. Nó chỉ đơn giản là một phương pháp ghi nhớ dựa trên bằng chứng với nhiều lợi ích khi được sử dụng một cách chính xác và nhất quán.
  • Thiết lập môi trường học tập của bạn và đảm bảo có mọi thứ bạn cần ở một nơi. Có một không gian học tập được tổ chức tốt, không bị phân tâm và thoải mái cũng quan trọng như việc tối ưu hóa các tính năng nhỏ của thuật toán lặp lại cách nhau của bạn. Nếu không có một không gian học tập thoải mái, kết quả thi của bạn sẽ bị ảnh hưởng.
  • Hãy thử sử dụng lặp lại cách nhau có và không có thẻ nhớ. Mặc dù các ứng dụng lặp lại khoảng cách dựa trên flashcard như Anki là rất tốt cho các môn học như học ngôn ngữ, nhưng chúng có thể không phù hợp với các môn học phức tạp đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc hơn về tài liệu.

Written by Linh Nguyễn

Mình đang thực hiện trang Trải Nghiệm Số tại địa chỉ trainghiemso.vn, ngoài ra còn là BTV Công Nghệ tại báo VietNamNet. Trang blog này mình tổng hợp lại các bài viết do mình thực hiện, cũng như viết lảm nhảm cho vui.

Leave a Reply

Exit mobile version