Trải nghiệm khi dùng Pi-hole
Bạn cài Pi-hole trên một Raspberry Pi hay máy Linux nhỏ bằng một lệnh, trình cài đặt hiện các hộp thoại dẫn bạn đi qua từng bước và README nói thường mất chưa đến mười phút. Sau đó bạn vào router, đổi DNS của mạng nhà sang địa chỉ của Pi-hole. Từ lúc đó, điện thoại, laptop, TV thông minh đều được lọc, mà không phải cài tiện ích nào lên từng máy.
Điều bạn thấy rõ nhất là trang tổng quan: số truy vấn DNS trong ngày, tỉ lệ bị chặn, tên miền nào bị gọi nhiều nhất, thiết bị nào hỏi nhiều nhất. Nhiều người lần đầu thấy một chiếc TV hay camera trong nhà liên tục gọi ra hàng loạt máy chủ theo dõi, và Pi-hole cho phép chặn chúng.
Thỉnh thoảng một trang web hoặc app hỏng vì tên miền cần thiết bị chặn nhầm. Khi đó bạn mở trang quản trị, thêm tên miền đó vào danh sách cho phép (allowlist) là xong.
Tính năng nổi bật
Chặn trên toàn mạng
Hoạt động ở cấp mạng nên chặn được cả trong app điện thoại và TV thông minh, những nơi tiện ích trình duyệt không với tới.
Trang quản trị trực quan
Dashboard cho xem thống kê, đổi cài đặt và quản lý danh sách chặn ngay trên trình duyệt.
Nhẹ, chạy được máy yếu
Tài liệu ghi cần khoảng 512 MB RAM và 2 đến 4 GB ổ đĩa, không nhất thiết phải là Raspberry Pi.
Tăng tốc duyệt web
Pi-hole lưu đệm (cache) các truy vấn DNS nên một số lần truy cập lặp lại có thể nhanh hơn.
Có thể làm máy chủ DHCP
Nếu router không cho đổi DNS, Pi-hole có thể đảm nhiệm luôn việc cấp địa chỉ IP để mọi thiết bị tự dùng nó.
Lệnh quản lý pihole
Bộ lệnh dòng lệnh để cập nhật danh sách chặn, xem log trực tiếp, tạm tắt hoặc bật lại chặn, và chạy công cụ gỡ lỗi.
Tận dụng Pi-hole vào việc gì?
Gia đình, người dùng phổ thông
Giảm quảng cáo cho cả nhà
Điện thoại, máy tính bảng, TV thông minh của mọi người đều bớt quảng cáo và tracker mà không phải cài thêm gì.
Người quan tâm riêng tư
Soi xem thiết bị IoT đang làm gì
Xem camera, TV, loa thông minh gọi tới những tên miền nào, rồi quyết định chặn cái nào.
Chủ quán, văn phòng nhỏ
Mạng Wi-Fi cho quán cafe hoặc văn phòng nhỏ
Một Pi-hole cấu hình tốt giúp lọc quảng cáo và tên miền độc hại cho mạng khách, nhưng nên báo rõ chính sách lọc cho người dùng.
Sinh viên CNTT
Học về DNS và mạng
Quan sát log truy vấn DNS thật trong nhà là cách học thực tế hơn nhiều so với lý thuyết.
Cần chuẩn bị gì?
- Một máy chạy hệ điều hành được hỗ trợ chính thức: Alpine, Armbian, Debian, CentOS Stream, Fedora, Raspberry Pi OS hoặc Ubuntu (bản còn được duy trì).
- Phần cứng tối thiểu theo tài liệu: 512 MB RAM, ít nhất 2 GB ổ đĩa trống (khuyến nghị 4 GB).
- Địa chỉ IP tĩnh cho máy chạy Pi-hole (đặt DHCP reservation trên router là đủ).
- Cổng 53 cho DNS; cổng 80 và 443 cho trang quản trị. Nếu máy đang chạy sẵn DNS server khác, bạn phải tắt nó trước.
Hướng dẫn cài đặt chi tiết
Cài trên Cài trực tiếp (Linux)
Mở Terminal trên máy Linux sẽ chạy Pi-hole và chạy lệnh cài tự động chính thức. Trình cài đặt sẽ mở các hộp thoại để bạn chọn card mạng, nhà cung cấp DNS phía trên và danh sách chặn.
curl -sSL https://install.pi-hole.net | bashNếu bạn không muốn chạy lệnh bằng cách pipe thẳng vào bash, README đưa ra cách clone mã nguồn về xem trước rồi mới chạy.
git clone --depth 1 https://github.com/pi-hole/pi-hole.git Pi-hole cd "Pi-hole/automated install/" sudo bash basic-install.shGhi lại địa chỉ trang quản trị và mật khẩu mà trình cài đặt hiển thị ở cuối.
Cài trên Docker
Pi-hole có image Docker chính thức. Hướng dẫn chạy nằm ở kho docker-pi-hole của tổ chức pi-hole trên GitHub, hãy làm theo đó vì cách cấu hình cổng và thư mục dữ liệu phụ thuộc phiên bản.
Dùng thử lần đầu
Mở trang quản trị bằng địa chỉ trình cài đặt đã hiển thị và đăng nhập.
Đổi DNS của mạng sang Pi-hole: vào router, đặt máy chủ DNS cho các thiết bị DHCP là địa chỉ IP của máy Pi-hole. Nếu router không cho đổi, dùng máy chủ DHCP tích hợp của Pi-hole (nhớ tắt DHCP trên router trước).
Cuối cùng, nếu không làm được hai cách trên, bạn có thể đặt DNS thủ công trên từng thiết bị.
Sau vài phút, mở lại dashboard để xem số truy vấn và tên miền bị chặn tăng lên.
Khi một trang bị chặn nhầm, thêm tên miền đó vào allowlist trong trang quản trị.
Mẹo dùng hay
- Đặt địa chỉ IP cố định cho máy Pi-hole trước khi trỏ router tới nó, nếu không khi IP đổi cả nhà sẽ mất mạng DNS.
- Nên có DNS dự phòng hoặc biết cách tạm tắt Pi-hole, vì khi Pi-hole hỏng mọi thiết bị trong nhà sẽ không vào được web.
- Lệnh
pihole -gcập nhật lại danh sách chặn (gravity) khi bạn thêm hoặc đổi danh sách. - Danh sách chặn quá mạnh dễ làm hỏng trang web, nên thêm dần từng danh sách và quan sát.
Lưu ý và hạn chế
- Pi-hole chặn ở mức tên miền, không chặn được quảng cáo phát từ cùng tên miền với nội dung chính, ví dụ nhiều quảng cáo trong video YouTube.
- Pi-hole không chạy trực tiếp trên Windows hay macOS; bạn cần một máy Linux hoặc Docker để chạy nó.
- Nếu bạn dùng cho người khác (khách trong quán, nhân viên), hãy thông báo rõ chính sách chặn để tránh hiểu lầm khi một số trang không tải được.
Câu hỏi thường gặp
Pi-hole có miễn phí không?
Có. Đây là phần mềm mã nguồn mở do tình nguyện viên phát triển, nhận ủng hộ qua tài trợ. Bạn chỉ cần phần cứng để chạy nó.
Có bắt buộc dùng Raspberry Pi không?
Không. Dù tên có chữ Pi, tài liệu nói mọi phần cứng chạy được hệ điều hành được hỗ trợ đều dùng được.
Cài Pi-hole có chặn được quảng cáo YouTube không?
Thường là không trọn vẹn, vì nhiều quảng cáo YouTube đi cùng tên miền với video. Pi-hole mạnh nhất ở việc chặn các tên miền quảng cáo và theo dõi riêng biệt.
Tải mã nguồn về máy
Nếu bạn muốn xem hoặc sửa mã nguồn, mở Terminal (trên Windows là PowerShell) và chạy lệnh dưới. Máy cần cài sẵn Git.
git clone https://github.com/pi-hole/pi-hole.gitRepo tương tự nên xem
AdGuard Home
AdguardTeam / AdGuardHome
Chặn quảng cáo và theo dõi cho cả nhà bằng một máy chủ DNS riêng, không cần cài gì lên từng thiết bị
uBlock Origin
gorhill / uBlock
Tiện ích chặn quảng cáo và trình theo dõi nhẹ máy, hoạt động tốt nhất trên Firefox
StevenBlack hosts
StevenBlack / hosts
File hosts tổng hợp từ nhiều danh sách uy tín để chặn quảng cáo, mã độc và trang theo dõi trên máy bạn